نکات مهم در تهیه طرح اولیه تحقیق و پروپوزال

معیارهای انتخاب موضوع مناسب برای تحقیقات:

پروژه رشته فناوری اطلاعات

  1. موضوع منتخب به روز و پر کاربرد باشد مثلا در برهه ای از زمان سرطان شیوع پیدا می کند لذا موضوعاتی در حیطه این بیماری اهمیت بیشتری دارند.
  2. موضوع انتخابی باید جدید باشد. برای اطلاع از موضوعاتی که تا زمان حال مورد پژوهش قرار گرفته اند، میتوان به بانک های اطلاعاتی یا هر منبع دیگری رجوع کرد.
  3. نکته مهم این اصل است که موضوع تحقیق نباید مشابه با پژوهش های قبلی باشد اما میتواند در راستای تکمیل آنها ارائه شود.
  4. موضوع باید کاربردی باشد. در انتخاب موضوع باید دقت کرد که تمهیدات و منابع لازمه ی طرح موجود باشد و بتوان از پژوهش در زندگی و پیشرفت های علمی استفاده کرد.
  5. موضوع باید مناسب زمان باشد و با توجه به بودجه انتخاب شود.
  6. از انتخاب موضوعاتی که تاثیر آنچنان در وضعیت فعلی ندارد و هزینه گزاف نیز به همراه دارد باید اجتناب نمود.
  7. موضوع باید مناسب با فرهنگ و موازین اخلاقی جامعه انتخاب شود.
  8. یعنی منجر به شکستن حرمت ها و افشای مطالب محرمانه نباشد.
  9. از نظر ساسی و فرهنگی موضوع منتخب نباید خلاف موازین و عرف جامعه باشد.
  10. به عبارت دیگر تضادی با آنها نداشته باشد.

معیارهای نوشتن عنوان مناسب برای تحقیقات:

  1. عنوان نه خیلی کوتاه و نه خیلی بلند باشد
  2. جامع و دربرگیرنده تمام اصول مهم باشد
  3. کلمات ثقیل و نا آشنا یا مخفف نداشته باشد
  4. در صورت مطالعه موردی سال و مکان تحقیق را در بر داشته باشد
  5. به صورت خبری بیان شود

نحوه بیان مساله و طرح انتخابی:

  1. مشکل اصلی شرح داده شود .شرح مذکور با زبانی ساده و قابل فهم باشد
  2. اهمیت و ضرورت انجام تحقیق باید ذکر شود
  3. پیامد های ناشی از فقدان طرح مورد نظر بیان شود

بخش بیان مساله معمولا در یک صفحه نوشته می شود.

باید دقت کرد که همه مخفف ها و واژگان و حتی منابع استفاده شده باید در زیر بیان مساله لیست شوند.

نحوه بررسی پژوهش ها ی قبلی و منابع:

انجام تحقیق رشته کامپیوتر

در این بخش می توان از تمامی کتب و مقالات مرتبط،بانکهای اطلاعاتی،کتابخانه ها، متون انگلیسی و … استفاده کرد.

بهتر است در بررسی منابع نتایج و نحوه آمارگیری و آنالیز آنها با دقت بیشتری مطالعه شود.

پس از این بخش نیز لازم است تا منابع لیست شوند. بهتر است حداقل ۳ منبع در این قسنت آورده  شوند.

سوالات و فرضیه های پژوهش:

در این بخش هدف تحقیق و فرضیه هایی که قرار است بررسی شوند به همراه سوالاتی که مطرح شده است لیست می شوند.

اهدافی که نویسنده از طرح یک موضوع دارد معمولا در سه بخش تقسیم بندی میشوند:

  1. هدف کلی:

در واقع همان عنوان پژوهش است اما به طور کامل به تجزیه و تحلیل و باز کردن موضوع میپردازد و از معیارهای قابل اندازه گیری استفاده می شود.

مثال: عنوان موضوع: بررسی میزان  تماشای برنامه های تلویزیونی در روستای مشک آباد استان آذربایجان غربی  در سال ۱۳۸۷

  1. اهداف جزیی:

گاهی بعضی طرح ها برای حل مشکلی برنامه ریزی شده اند.اگر طرح به طور اختصاصی بر روی موضوع خاص متمرکز شوند ،هدف مورد نظر را هدف اختصاصی می گویند.

اهداف جزیی در واقع زیر مجموعه اهداف کلی هستند و نویسنده را در رسیدن به هدف کلی یاری می دهد.باید دقت شود که هدف جزیی خارج از هدف کلی نباشد و مبهم و گیج کننده مطرح نشود.

مثال: : بررسی میزان  تماشای برنامه های تلویزیونی در روستای مشک آباد استان آذربایجان غربی  در سال ۱۳۸۷  می توان چنین بیان کرد:
۱ـ تعیین میزان تماشای برنامه های تلویزیونی روستای مشک آباد استان آذربایجان غربی بر حسب جنس
۲ـ تعیین میزان  تماشای برنامه های تلویزیونی در روستای مشک آباد استان آذربایجان غربی  در سال ۱۳۸۷ بر حسب میزان تحصیلات

در اهداف جزیی معمولا سه نوع هدف مطرح می شوند:
  • اهداف توصیفی: با توجه به مثال بالا این نوع اهداف میزان نگاه کردن به تلویزیون و میانگین آن را اندازه گیری میکند.
  • اهداف تحلیل: این گروه اهداف ۲ موضوع را در نظر میگیرد و به تحلیل آنها میپردازد. معمولا نتیجه این اهداف به صورت بلی یا خیر است.
  • اهداف کاربردی: پس از اثبات یا رد فرضیه ها و رسیدن به هدف کلی پژوهش بعضی طرح ها اهداف کاربردی

سوالات و فرضیه های پژوهش بر اساس نوع مطالعه:

اگر مطلعه از نوع توصیفی باشد، هدف و سوالات تحقیق نیز به صورت توصیفی بیان می شوند.جواب یک سوال توصیفی قطعا یک عدد است.

مثال: میزان تماشای برنامه های تلویزیونی مشک آباد استان آذربایجان غربی  در سال ۱۳۸۷ بر حسب جنس چقدر است؟

اگر مطالعه از نوع تحلیلی باشد، فرضیات تحلیلی همان اهداف تحلیلی هستند.

در این پژوهش نویسنده به دنبال این جواب است که چرا یک عامل ،عامل های دیگر را تحت تاثیر قرار می دهد.

مثال: تماشای برنامه های تلویزیونی در افراد بی‌سواد بیشتر از افراد تحصیل کرده است.

بیان متغیرهای یک پژوهش علمی:

مراحل گام به گام تحقیق
بنیان اصلی یک تحقیق متغیرهای آن است.متغیر در واقع همان داده هایی هستند که پژوهشگر سعی در جمع آوری و تفسیر آن دارد.

از نظر ریاضی متغیرها به دو دسته کیفی و کمی تقسیم میشوند:

۱- متغیرهای کمی که میتوانند شامل مقادیر مختلف باشند ۲- متغیرهای کیفی که حالات مختلف به خود میگیرند.

مثال: سن یک متغیر کمی است و جنس یک متغیر کیفی
متغیرهای کمی به دو گروه تقسیم میشوند:
۱- گسسته: بین دو عدد ، عددی نمیتوان قرار داد مانند تعداد فرزندان
۲- پیوسته: بین دو عدد بی‌نهایت عدد و اعشارقرار گیرد مثل قد بین ۱۷۵ و ۱۸۰ سانتی‌متر

متغیرهای کیفی نیز در دو گروه تقسیم بندی میشوند:

۱- اسمی: برتری بین حالات مختلف متغیر وجود ندارد مثل جنس یا شغ

۲- رتبه‌ای: برتری بین حالات مختلف متغیر وجود دارد مانند میزان  تماشای برنامه های تلویزیونی  با  میزان تحصیلات.

روشهای اندازه گیری متعیرها:

اتفاق می افتد که محقق به علت موجود بودن حالات مختلف متغیرها آنها را به مقیاسی میبرد که نتایج و حالت های کمتری را شامل شود مانند تبدیل متغیر سن به گروه های سنی از پیش تعریف شده.

در حالت کلی ۴ نوع مقیاس را برای متغیرها میتوان در نظر گرفت:

  1. نسبتی: عدد صفر را شامل میشوند و فاصله ها برابراست مانند قد
  2. فاصله ای: صفر آنها به صورت توافقی است و فاصله نیز به صورت قرار دادی تعیین می شود مانند درجه حرارت
  3. ترتیبی: میتوان برای مقادیر ترتیبی در نظر گرفت مثلا صعودی یا نزولی
  4. اسمی: در این نوع قیاس نسبت مقادیر به هم ، فاصله آنها و حتی ترتیبشان به صورت اسمی است و هیچ برتری نسبت به هم ندارند تنها به آنها عددی نسبت داده می شود مانند کد ۸
برای متغیرهای کیفی فقط از قیاسهای رتبه ای و اسمی می توان استفاده کرد.

اگر مطالعه از نوع تحلیلی باشد آنگاه مستقل یا وابسته بودن متغیرها نیز مهم اس.

  • متغیر علت یا مستقل: تغییرات آن تابع متغیر دیگری نیست
  • متغیر معلول یا وابسته: تغییر آن تابع تغییر متغیر دیگری است.

مثال: بررسی ارتباط استعمال دخانیات و ابتلا به سرطان ریه» در این عنوان استعمال دخانیات متغیر مستقل و سرطان ریه متغیر وابسته است.

در تحقیقات گروهی از متغیرها به نام متغیرهای مخدوش کننده وجود دارند که در ارتباط با متغیرهای علت یا معلول هستند و میتوانند بر آنها اثر بگذارند.

مثلا زمانیکه تحقیق نقش سیگار را بر روی بیمارب قلبیمورد بررسی قرار میدهد ، استرس یک متغیر مخدوش کننده است که هم بر روی بیماری قلبی تاثیر گذار است و هم بر روی مصرف بیشتر سیگار اثر دارد.

زمانیکه مطالعه از نوع تحلیلی باشد باید تمام متغیرهای مخدوش کننده شناسایی شوند زیرا این متغیرها تاثیر مستقیم روی نمونه گیری و تجزیه و تحلیل آماری دارند.
نوع دیگری متغیر به نام متغیرهای زمینه ای وجود دارد که خصوصیات فردی یا اجتاعی یک نمونه را بررسی میکند.معمولا ردر تمام مطالعات پژوهشی این متغیرها حضور دارند مانند: سن،جنسیت، وضعیت تاهل و…

تحقیقات علمی
روش انجام تحقیق:

در این قسمت لازم است تا بر روی نوع تحلیلی یا توصیفی بودن پژوهش صحبت شود.

بهتر است جامعه آماری،روش نمونه برداری و روش های آماری که برای تجزیه و تحلیل داده ها استفاده می شود در این بخش عنوان شود.

برنامه زمانبندی طرح پژوهش:

واجب است تا محقق تحقیق خود را به زیر بخش هایی تقسیم کند و برای هر زیر بخش زمان مناسبی را در نظر بگیر تا طرح مورد نظر در زمان تعیین شده به اتمام برسد.

 

 

دیدگاهی بنویسید